„Leśne Kandelabry” w Nadleśnictwie Krzystkowice (gm. Bobrowice, lubuskie).

Cenne drewno i stosunkowo szybki przyrost nawet na bardzo ubogich glebach, to ujęty w lakonicznym skrócie powód wielkiej popularności sosny zwyczajnej w polskich lasach. Na opisywanym w dzisiejszym artykule terenie Nadleśnictwa Krzystkowice udział sosny w drzewostanie sięga aż 93%. Rosnące w zwarciu światłolubne sosny wytwarzają zwykle długi, prosty pień, nazywany nieprzypadkowo strzałą. Czasem jednak nie wszytko idzie po myśli leśnika. Z powodu różnych chorób, pasożytów, względnie zniszczenia młodych pędów przez zwierzęta lub śnieg, pojedyncze egzemplarze drzew lub pewne obszary lasu rosną z objawami zaburzenia wzrostu. Fragment takiego lasu o nazwie „Leśne Kandelabry” chroniony jako powierzchniowy pomnik przyrody znajduje się ok. 3 km na wschód od Tarnawy Krośnieńskiej – niewielkiej wioski leżącej na prawym brzegu Bobru, w gminie Bobrowice (pow. krośnieński, lubuskie).

Do „Leśnych Kandelabrów” zlokalizowanych w oddziale 33 f można dojść na kilka sposobów. Chyba najlepiej zostawić auto przy ostrym zakręcie na wjeździe do Tarnawy Krośnieńskiej i maszerować drogą gruntową odchodzącą w lewo (na wschód). Po niecałych 400 m wychodzimy na rozległą, zagospodarowaną rolniczo polanę. Idziemy dalej ok. 600 m do granicy lasu, następnie po kilkudziesięciu metrach skręcamy w lewo, w drogę poprowadzoną wzdłuż młodnika. Po chwili dojdziemy do wygodnego duktu i skręcamy w prawo. Tym sposobem znaleźliśmy się na linii oddziałowej, białe słupki w rogu oddziałów stanowić będą punkty orientacyjne. Idziemy tak długo w kierunku wschodnim, aż dotrzemy do słupka z numerami  14/13/34/33 i po 50 m skręcamy w prawo w las. Już po kilkudziesięciu metrach powinniśmy zobaczyć pierwsze poskręcane sosny.

Idąc skośnie przez pododdział leśny odnajdziemy ustawioną obok drogi tablicę. Możemy się z niej dowiedzieć, że mamy do czynienia ze 145 – letnim zniekształconym drzewostanem, rosnącym na powierzchni 2,15 ha.

GPS N 51°54′48.5″ , E 15°10′58.3″

Warto się pokusić i spróbować odnaleźć najbardziej znaną w Kandelabrach sosnę, nazywaną przez leśników Ośmiornicą (nie należy jej mylić z sosną Ośmiornicą rosnącą przy drodze Brody – Proszów). Rośnie niedaleko tablicy i posiada charakterystyczny, widoczny z daleka pokrój.

Mimo niepodważalnych walorów przyrodniczych oraz właściwego oznakowania przez Nadleśnictwo Krzystkowice tego miejsca, „Leśne Kandelabry” od lat nie figurują w  rejestrze pomników przyrody województwa lubuskiego. Prawdopodobnie ten pomnik przyrody został pominięty przez Wojewodę Lubuskiego przy publikowaniu serii Rozporządzeń w 2006 r. Nadleśnictwo jako administrator tego terenu powinno wpłynąć na Radę Gminy Bobrowice, o przegłosowaniu uchwały przywracającej ochronę prawną tego niezwykłego fragmentu lasu.

Pomnikowe dęby we wsi Wysoka (gm. Nowogród Bobrzański, lubuskie).

Wysoka to wieś położona na prawym brzegu Bobru, w północno – zachodniej części gminy Nowogród Bobrzański (pow. zielonogórski, lubuskie). We wsi znajduje się zabytkowy kościół pod wezwaniem św. Teresy od Dzieciątka Jezus z XIV w., przebudowany w XIX w. Budowlę wzniesiono z kamienia z dodatkiem cegły oraz rudy darniowej.

Obok świątyni znajduje się ogrodzony plac zabaw (widoczny w dolnej części pierwszego zdjęcia), wzdłuż jego płotu biegnie gruntowa droga, przy której znajduje się grupowy pomnik przyrody – skupienie 6 dębów szypułkowych o obwodach 635, 435, 370, 455, 500, 560 cm. Pierwszy dąb rośnie przy zakręcie drogi, ok. 150 m od ul. Bogaczowskiej.

Drugi okaz rosnący kilkanaście metrów obok, znajduje się w równie opłakanym stanie, jak płot który go otacza.

Trzeci dąb stoi na łące, kilka metrów od drogi. Jego pień gęsto porasta bluszcz pospolity.

Kolejny dąb o najmniejszym obwodzie, rośnie przy drugim zakręcie drogi, 30 m za strumieniem.

Piąty okaz to wysoki na prawie 30 m dąb, z charakterystyczną blizną na pniu.

Ostatni dąb rośnie przy rozwidleniu dróg otoczony walącym się płotkiem.

Odległość między pierwszym a ostatnim dębem w grupowym pomniku przyrody wynosi ok. 240 m. 1600 m w linii prostej na zachód od grupy pomnikowych dębów rośnie dąb „Kazik” opisany w poprzednim artykule. Aby do niego trafić trzeba przejechać przez mosty na Bobrze i na Kanale Dychowskim i skręcić w drogę do Nowogrodu Bobrzańskiego. Pomnikowy dąb ujrzymy po prawej stronie, po przejechaniu 200 m.