Pomnikowy głaz k. wsi Jezierzyce (gm. Śmigiel, wielkopolskie)

W epoce lodowej (plejstocenie) ponad 90% powierzchni obecnej Polski pokrył lądolód skandynawski. Lodowiec, oprócz wody w stanie stałym, transportował ogromne ilości materiału skalnego różnych frakcji: od drobnego piasku i żwiru, poprzez różnych wielkości kamieni, do ogromnych głazów. Po ustąpieniu (wytopieniu) lodu przywleczony materiał został zdeponowany najczęściej w postaci tzw. gliny zwałowej. Kamienie i większe głazy (eratyki) zbierane przez rolników z pól uprawnych to przeważnie fragmenty skał, których pierwotna lokalizacja to odległa o setki kilometrów Skandynawia. Czasami się zdarza, że zalegający na gruntach ornych głaz narzutowy jest zbyt masywny by usunąć go z pola i zalega na nim, przeszkadzając w pracach rolnych. Taka sytuacja ma miejsce w Jezierzycach, niewielkiej wsi położonej na wschodnim krańcu gminy Śmigiel (powiat kościański, wielkopolskie), nad jeziorem Jezierzyckim. Ogromny eratyk leży na polu, ok. 440 m na południowy – zachód od ostatnich zabudowań wsi.

GPS  N 51°58’30.3″ , E 16°42’04.8″

pomnikowy głaz leżący na polu we wsi JezierzyceJezierzyce - pomnikowy głazautor artykułu przed pomnikowym głazem w Jezierzycachpomnikowy eratyk k. wsi Jezierzyce

Głaz z Jezierzyc nazywany Diabelskim Kamieniem mierzy w obwodzie 13 metrów, wysokość ok.1,5 metra.

Jezierzyce w gminie Śmigiel - pomnikowy eratykJezierzyce - pomnikowy eratykJezierzyce w gminie Śmigiel - pomnikowy głaz
autor artykułu przed pomnikowym eratykiem w Jezierzycach

Opisywany narzutniak jest od 1998 r. chroniony jako pomnik przyrody nieożywionej. Poszukiwanie głazu należy zaplanować na okres poza wegetacją uprawianych roślin.

pomnikowy głaz k. wsi JezierzyceJezierzyce - zbliżenie pomnikowego głazu

Materiał budujący eratyk to gruboziarnisty granit skandynawski.

zbliżenie powierzchni pomnikowego głazu

Pomnikowe jesiony przy ul. Sportowej w Cieszynie (śląskie).

Bogata lista cieszyńskich zabytków architektury idzie w parze z długą listą pomników przyrody. Ochroną pomnikową w mieście objęto 37 obiektów przyrody ożywionej: 24 pojedyncze i 13 grupowych pomników przyrody (łącznie 92 drzewa). Ciekawą grupę pomnikowych drzew stanowi 8 jesionów wyniosłych, rosnących w rzędzie wzdłuż ulicy Sportowej.

Ulica Sportowa stanowi łącznik (z zakazem ruchu) pomiędzy ul. Rzeźniczą a Aleją Piastowską.

Osiem okazałych jesionów (w rejestrze 7 szt.) rośnie po zachodniej stronie ulicy, pierwsze drzewo tuż przy skrzyżowaniu z ul. Rzeźniczą.

Pomiędzy drugim a trzecim drzewem ustawiono tablicę.

Jesiony objęto ochroną pomnikową Rozporządzeniem Nr 7/92 Wojewody Bielskiego z dnia 28 grudnia 1992 r. (Dz. Urz. Woj.. Bielskiego z 1993 r. Nr 1, poz. 1). Na niektórych okazach wiszą stosowne tabliczki.

Sędziwe jesiony mierzą w obwodach 318, 494, 411, 396, 345, 312, 380 cm (dane z rejestru); wysokość drzew 18 – 29 metrów.

Przybliżony wiek jesionów rosnących w szpalerze przy ul. Sportowej wynosi ok. 200 lat.