Park Źródliska I w Łodzi.

Najcenniejsze i najpiękniejsze założenie parkowe w Łodzi – Park Źródliska – znajduje się w centrum miasta, pomiędzy ulicami Przędzalnianą, Fabryczną, Targową (duży, darmowy parking) i Piłsudskiego. To najstarszy łódzki park powstały w 1840 r. z wykorzystaniem istniejącego tu drzewostanu; zwany był wtedy Ogrodem Spacerowym lub Ogrodem Angielskim. W końcu lat 50. XIX wieku ogród został podzielony, a jego zachodnią część sprzedano fabrykantowi Karolowi Scheiblerowi. W latach późniejszych fabrykant wydzierżawił również drugą część parku, całością opiekował się do 1906 r. Gruntowna przebudowa parku nastąpiła na początku lat 20. XX w., później w latach 30. Obecna powierzchnia całkowita parku wynosi 17,2 ha, całość jest ogrodzona i podzielona na osobne dwa ogrody (Park Źródliska I i Park Źródliska II). Oba parki wpisane są do rejestru zabytków i chronione są w całości jako powierzchniowe pomniki przyrody.

W dzisiejszym artykule opiszę wschodnią część założenia parkowego, czyli Park Źródliska I. Istnieją 3 bramy do parku, wspólne zwiedzanie zaczniemy od wejścia zlokalizowanego przy ulicy Fabrycznej. Tuż za wejściem natrafiamy na główną aleję (poprowadzoną koliście wokół parku) i skręcamy w prawo. Chwilę później, w kępie drzew iglastych, ujrzymy stawy z urokliwymi mostkami, ich brzegi porastają kwiaty i różnorodne krzewy.

W drzewostanie parku najcenniejsze są sędziwe dęby oznaczone tabliczką „Pomnik Przyrody”. W rejestrze łódzkich pomników przyrody jest mowa o 43 pomnikowych dębach rosnących w obydwu parkach. Wiek niektórych egzemplarzy szacuje się na ok. 300 lat. Spacerując dalej alejką co chwilę mijamy okazałe dęby.

Wnętrze parku zajmuje duży staw z wyspą. Nad jego brzegiem rośnie urzekająca wierzba biała.

Naprzeciw wierzby, po drugiej stronie stawu, kolejny pomnikowy dąb.

W pobliżu para chyba najgrubszych dębów w tym parku.

 

Za dębami w kierunku południowym kawałek otwartej przestrzeni.

Idąc w kierunku północnym dotrzemy do stylowej altany.

Obok piękny parter kwiatowy, nieco dalej stoły do gry w szachy.

Idąc dalej w lewo dotrzemy do północno – wschodniego wyjścia z parku. Maszerując 240 m wzdłuż Placu Zwycięstwa dojdziemy do bramy Parku Źródliska II – szerzej o nim w następnym artykule. Można też przespacerować się wzdłuż parteru kwiatowego i odwiedzić Palmiarnię Ogrodu Botanicznego w Łodzi.

Pomnikowe głazy w Łodzi.

Lista łódzkich pomników przyrody jest bardzo bogata i obejmuje niemal 300 pozycji. Przeważająca większość tych obiektów to pojedyncze egzemplarze drzew, ponadto dwie pomnikowe aleje, jedna grupa drzew i powierzchniowy pomnik przyrody (Park Źródliska). Ochroną pomnikową objęto również kilka tworów przyrody nieożywionej. Mowa tu o głazach narzutowych przeniesionych przez plejstoceński lądolód podczas zlodowacenia środkowopolskiego (prawdopodobnie zlodowacenie Warty). Największy łódzki głaz chroniony ustawowo leży przy głównej alei w Parku Sienkiewicza.

To jeden z największych eratyków w regionie o obwodzie 11 m i wysokości 1,6 m. Długość głazu to 3.5 m, jego szerokość 2.5 m. Pomnikiem przyrody nieożywionej jest od 1990 r.

Narzutniak zbudowany jest z szarego, średniokrystalicznego gnejsu.

Na tylnej części głazu zawieszono tabliczkę poświęconą pamięci prof. Edwarda Potęgi, działacza Ligi Ochrony Przyrody, założyciela Towarzystwa Przyrodniczego oraz Muzeum Przyrodniczego w Łodzi.

Dwa pomnikowe eratyki leżą w południowej części Parku Staszica, od strony ul. G. Narutowicza.

Większy głaz kształtem przypomina trochę olbrzymi pączek.

Wymiary głazu: 2,2 x 1,5 x 1,2 m; obwód: 585 cm.

Materiałem budującym głaz jest grubokrystaliczny, różowy granit.

Otwory na eratyku świadczą o próbie jego rozbicia na mniejsze kawałki.

Drugi głaz posiada nieregularny kształt, jego obwód wynosi 4,8 m, wysokość 1 m.

Materiał budujący głaz to gnejs szary, drobnokrystaliczny.

Kilka mniejszych, ale też ciekawych głazów ułożono nad brzegiem stawu.

Kilkanaście głazów różnej wielkości rozrzuconych jest w Parku „Źródliska II”. Ochroną pomnikową objęto tu cały park, czyli – „drzewostan z 43 dębami pomnikowymi i głazami narzutowymi” – cytat z rejestru łódzkich pomników przyrody.

Park „Źródliska I” i „Źródliska II” będą tematami dwóch kolejnych artykułów.