Pomnikowe eratyki w Łosiowie (gm. Lewin Brzeski. opolskie).

Łosiów to miejscowość oddalona o 11 km na południe od Brzegu (gm. Lewin Brzeski, pow. brzeski, opolskie), której zabudowa rozciąga się wzdłuż drogi krajowej 94. Położona jest na Wale Łosiowskim, stanowiącym pasmo niewielkich wzniesień o kulminacji 182 m n.p.m. Forma ta powstała w okresie topnienia lądolodu zlodowacenia środkowopolskiego, którego wody osadzały piaski i żwiry w zastoiskowym basenie, powstałym w rozszerzeniu ujściowym odcinka Nysy Kłodzkiej. Oprócz drobnego materiału lodowiec pozostawił większe głazy, które odsłania się często podczas większych prac ziemnych. Dwa takie głazy – pamiątki po lądolodzie skandynawskim – stanowią pomniki przyrody nieożywionej Łosiowa.

Pierwszy pomnikowy eratyk wykopano podczas prac remontowych na dworcu PKP w Łosiowie i przeniesiono w okolice pobliskiej Górki Miłości (ul. Kolejowa).

GPS N 50°47′22″ , E 17°33′07.6″

Obwód pomnikowego głazu wynosi 670 cm, wysokość 117 cm, szerokość 165 cm, najdłuższa średnica to 265 cm. Narzutniak zbudowany jest z szaroróżowego granitognejsu.

Obok dużego głazu leży drugi, znacznie mniejszych rozmiarów. Jego obwód wynosi 130 cm, wysokość/szerokość 41/50 cm, najdłuższa średnica to 70 cm. Eratyk zbudowany jest również z szaroróżowego granitognejsu.

W pobliżu Górki Miłości znajduje się również kilka pomnikowych drzew. Tuż przy głazie rośnie pomnikowy klon jawor o obwodzie 241 cm.

Bliżej torów rosną dwie lipy: drobno- i szerokolistna. 

Szerokolistna posiada znaczny ubytek w dolnej części pnia, którego obwód wynosi 508 cm. Przybliżony wiek to ok. 230 lat.

Obwód pomnikowej lipy drobnolistnej to 325 cm, wiek ok. 135 lat.

Jeszcze jedna pomnikowa lipa drobnolistna rośnie przy parkingu, metr od ogrodzenia boiska.

Obwód pierśnicowy okazu wynosi 320 cm, wiek ok. 130 lat

Drugi pomnikowy głaz znajduje się w zabytkowym parku, przylegającym do pałacu z przełomu XIX i XX w. (teren OODR, ul. Główna).

Obwód głazu wynosi 546 cm, wysokość 242 cm, szerokość 94 cm, najdłuższa średnica 252 cm. Głaz zbudowany jest z szarego, gruboziarnistego granitu sztokholmskiego, poprzecinanego żyłami.

Miejscowa nazwa tego eratyku to Łosiowski Kamień.

Prawdopodobnie przy nim zostali rozstrzelani francuscy więźniowie, którzy pracowali w majątku podczas II wojny światowej. Wgłębienia na powierzchni głazu mają być śladami po kulach.

Park z pomnikowym głazem to miejsce z bogactwem pomnikowych drzew, w tym wielu rzadkich, egzotycznych gatunków. Więcej o założeniu parkowym w następnym artykule.

Pomnikowe głazy narzutowe w Sulęcinie (gm. Siechnice).

W Sulęcinie (gm. Siechnice), niewielkiej wiosce położonej kilkanaście kilometrów na południe od centrum Wrocławia, znajduje się jeden z największych pomnikowych eratyków na Dolnym Śląsku. Został on przetransportowany w 1923 r. z wyrobiska cegielni znajdującej się kiedyś na obszarze wrocławskiego Tarnogaju. Olbrzymi kamień ustawiono przy starej lipie, by upamiętniać miejscowe ofiary I Wojny Światowej. Stoi w pobliżu skrzyżowania dróg, naprzeciw posesji ul. Klonowa 3a. Od 1964 r. chroniony jest jako pomnik przyrody nieożywionej.

GPS N 50°59′35.44″ , E 17°08′54.10″

Wymiary granitowego głazu wynoszą 300 x 250 x 100.

Obok olbrzymiego eratyku leży kilkanaście dużo mniejszych głazów narzutowych, z których 5 posiada również status pomnika przyrody.

Wymiary tych głazów mieszczą się w przedziale od 80 x 60 x 40 do 90 x 70 x 60 cm. Zbudowane są z granitów, gnejsów i granitognejsów.

Niemniej ciekawa od samych głazów jest rosnąca obok sędziwa lipa. Poskręcana i pochylona w kierunku pomnika, jakby chciała oddać cześć poległym w I Wojnie Św. mieszkańcom Sulęcina.