Pomnikowy głaz k. Nowej Wsi (gm. Przemęt, wielkopolskie).

Zlodowacenie północnopolskie (zwane też zlodowaceniem bałtyckim, Wisły) to najmłodsze ze zlodowaceń plejstoceńskich. Trwało od 115 tys. lat temu do 11,7 tys. lat b2k (przed rokiem 2000). Na terenie dzisiejszej Polski swoje maksimum osiągnęło ok. 24 tys. lat temu, obejmując tereny południowego krańca Pojezierza Mazurskiego, dolinę Wisły w rejonie Płocka, Niziny Wielkopolskiej. Na poniższej mapie zasięg zlodowacenia Wisły oznaczony został czerwoną, przerywaną linią. Południowa granica obszaru nasunięcia lądolodu pokrywa się z obrzeżem Pojezierzy: Lubuskiego i Leszczyńskiego.

Wycofujący się lodowiec zostawił po sobie urozmaiconą rzeźbę terenu z licznymi jeziorami rynnowymi i wzgórzami morenowymi. Dla ochrony cennego krajobrazu polodowcowego powołano m.in. Przemęcki Park Krajobrazowy. Pamiątkami po lądolodzie są też duże głazy narzutowe (eratyki, narzutniaki), przywleczone w plejstocenie ze Skandynawii. Sporej wielkości eratyk leży na terenie leśnym (oddz. 206b), niedaleko granicy Przemęckiego Parku Krajobrazowego. Do głazu najłatwiej trafić z miejscowości Nowa Wieś (gm. Przemęt). Z centrum wsi na południe odchodzi ulica Leśna, którą biegnie ścieżka rowerowa. Za ostatnimi zabudowaniami droga wchodzi w zagajnik, następnie przebiega wzdłuż pół uprawnych i za krzyżem znowu w las (ok. 1,1 km). Przy pierwszym skrzyżowaniu leśnych dróg ustawiono drogowskaz.

W rzeczywistości by odnaleźć głaz trzeba pokonać nie 50 ale 400 m do linii oddziałowej z kamiennym słupkiem.

Stąd jeszcze 30 m na południe do widocznego już z daleka głazu.

GPS N 52°00′02.1″ , E 16°12′43.4″

Obwód granitowego eratyku wynosi 900 cm, wysokość 110 cm.

Głaz jest jednym z „Zielonych Punktów Kontrolnych” o numerze 56 na trasie biegów na orientację przygotowanych przez Nadleśnictwo Kościan, Klub Sportowy Azymut Mochy i Akademię Wychowania Fizycznego we Wrocławiu

Pomniki przyrody w gminie Nowogrodziec.

Tereny gminy miejsko – wiejskiej Nowogrodziec położone są w zachodniej części województwa dolnośląskiego, w powiecie bolesławieckim. Oprócz wielu bardzo interesujących obiektów architektonicznych, gmina może się pochwalić kilkoma zabytkowymi parkami, w których odnajdziemy sędziwe drzewa o statusie pomników przyrody. Dwa z nich były już opisywane na tym blogu, mam tu na myśli założenie pałacowo – parkowe w Gościszowie oraz park podworski w Zebrzydowej.

Niemniej ciekawy jest park przypałacowy (4.8 ha) we wsi Wykroty. Wprawdzie po pałacu i zabudowaniach folwarcznych pozostały już tylko skąpe ruiny, ale warto odwiedzić to miejsce choćby dla zrujnowanej wieży widokowej i ciekawego krzyża pojednania (pokutnego) z rytem włóczni.

W drzewostanie parku wyróżnia się pomnikowy dąb „Rosochaty”, o obwodzie pnia 503 cm.

GPS N 51°13′50.06″ , E 15°16′36.25″

Obok rośnie niezwykle uformowany grab pospolity.

Pojedynczy okaz dębu „Siłacz” rośnie w Nowej Wsi, w pobliżu estakady poprowadzonej nad autostradą.

GPS N 51°16′07.68″ , E 15°24′41.02″

Obwód dębu w pierśnicy wynosi 444 cm, wiek (z tabliczki) 250 lat.

Ważnym pomnikiem przyrody w gminie, jest bluszcz „Kolejarzy” rosnący na budynku wieży ciśnień przy stacji kolejowej w Zebrzydowej. Okaz uważany za najstarszy w Polsce szczegółowo opisałem w artykule Bluszcz Kolejarzy w Zebrzydowej.

Pomnik przyrody nieożywionej w gminie Nowogrodziec reprezentuje wychodnia piaskowca kwarcytowego „Siwy Kamień„. Skałki zlokalizowane w kompleksie leśnym w pobliżu przysiółka Bieniec. leżą chyba jednak (wg. mapy jeleniogórskiego Planu) na terenie gminy Osiecznica.