Park przy zamku w Niemodlinie (opolskie).

Niemodlin – miasto położone 25 km na zachód od Opola – opisywałem już w artykule z 25.04.2016 r. dotyczącym pomnikowych głazów narzutowych (Pomnikowe głazy narzutowe w Niemodlinie). W tamtym czasie eratyki były jedynymi pomnikami przyrody w tym mieście. Olbrzymie, granitowe narzutniaki, leżą na skwerze naprzeciw zamku, u wylotu ul. Drzymały.

Uchwałą nr XXVIII/164/16 Rady Miejskiej w Niemodlinie z dnia 1 września 2016 r. powołano do życia szereg nowych pomników przyrody, w tym 7 drzew (3 cisy pospolite, dąb czerwony, platan klonolistny, buk czerwony i klon pospolity) rosnących na terenie parku otaczającym niemodliński zamek. Zabytkowy kompleks udostępniony jest od jakiegoś czasu do zwiedzania; tańszy bilet pozwala na zapoznanie się z przedzamczem, figurami mostu zamkowego, fosą i ogrodem zamkowym, w droższej wersji wejdziemy ponadto z przewodnikiem na Zamek Główny (szczegóły na oficjalnej stronie zamku). Wejście do zamku znajduje się we wschodniej części Rynku.

Po wykupieniu biletu (kasa za armatą, po lewej stronie) wchodzimy na dość rozległy teren przedzamcza, ograniczonego od zachodu i północy budynkami folwarcznymi.

Po prawej stronie widoczna jest już sylwetka Zamku Głównego, do którego prowadzi przerzucony nad suchą obecnie fosą most, ozdobiony figurami świętych. Przy moście, po jego lewej stronie rośnie pomnikowy okaz dębu czerwonego oraz 2 cisy o krzewiastej formie, również chronione jako pomniki przyrody.

Obwód pierśnicowy dębu któremu nadano imię „Leopold” wynosi 380 cm, wysokość drzewa 22 m, szacunkowy wiek 170 lat. W przyziemnej części pnia widoczny jest owocnik żółciaka siarkowego.

Jak już wspomniano wcześniej pod koroną dębu rosną 2 pomnikowe cisy: „Wiktoria” i „Feliks” o obwodach 112 i 124/87 cm i szacowanym wieku 200 – 250 lat.

Trzeci pomnikowy cis „Iwo” rośnie kilka metrów za mostem.

Obwód cisa wynosi 255 cm, wysokość 12 m, szacunkowy wiek ok. 400 lat.

Przyjrzyjmy się wreszcie zamkowi, to późnorenesansowa, czteroskrzydłowa budowla z wewnętrznym dziedzińcem. Na zdjęciach poniżej ściana frontalna zaakcentowana masywną wieżą bramną.

Obejdźmy teraz zamek kierując się w lewą stronę. Od razu zwrócimy uwagę na dwa potężne drzewa: buka pospolitego w odm. purpurowej i platana klonolistnego. Obydwa okazy posiadają status pomników przyrody.

Bukowi nadano nazwę „Brat Zdrówko”, jego obwód wynosi 390 cm, wysokość 25 m, szacunkowy wiek 200 lat.

Pomnikowemu platanowi nadano imię „Anna i Arkadiusz”. Obwód tego drzewa wynosi 490 cm, wysokość 28 m, szacowany wiek 160 lat.

Tylna część zamku prezentuje się również imponująco, choć uboższa jest w ozdobne detale architektoniczne. Przy odrobinie szczęścia można tu napotkać (lub w innej części parku) grupę młodych jeszcze danieli.

Przy południowo – wschodnim narożniku zamku rośnie okazały, wielopniowy egzemplarz jesionu wyniosłego. Jego obwód wynosi 570 cm, wysokość drzewa 20 m, szacunkowy wiek 250 lat. Niestety, wspomniana wyżej Uchwała Rady Miasta nie objęła go ochroną pomnikową.

Południowa ściana zamku posiada ozdobne, skręcone schody, prowadzące na taras.

Naprzeciw znajdują się kamienne ławy, ukryte w gąszczu sędziwych cisów, których wiek może wynosić nawet 200 lat.

Przy południowo – zachodnim narożniku zamku rośnie pomnikowy okaz klonu pospolitego w odm. Schwedlera.

Pomnikowemu klonowi nadano imię „Mikołaj”. Obwód pierśnicowy drzewa wynosi 364 cm, wysokość 20 m, szacunkowy wiek to 150 lat.

Idąc od klonu w kierunku mostu, mijamy kolejny warty uwagi okaz cisa pospolitego o obwodzie 155 cm i wieku ok. 200 lat.

Tyle możemy zobaczyć zwiedzając zamek indywidualnie. Więcej wrażeń dostarczy zwiedzanie zamkowych wnętrz z przewodnikiem. A jest co oglądać ! Nieprzypadkowo zajął 1. miejsce w internetowej sondzie Polskiej Organizacji Turystycznej TOP 5 zamków i pałaców w Polsce 2017 r.

Pomnikowa grusza w Hajdukach Nyskich (gm. Nysa, opolskie).

Wg danych GUS z 2016 r. w Polsce istnieje 30063 pojedynczych drzew o statusie pomnika przyrody, 3734 pomnikowych grup drzew i 770 chronionych ustawowo alej. Zdecydowaną większość, bo ponad 60% pomnikowych okazów rosnących na terenie kraju, stanowią dęby i lipy. W gronie pomników przyrody bardzo nieliczne są egzemplarze drzew owocowych, przeciętnie to kilka (czasem kilkanaście) okazów w województwie. W województwie opolskim ochroną pomnikową objęte są 3 egzemplarze czereśni ptasiej i 2 okazy gruszy. W dzisiejszym artykule opiszę gruszę domową rosnącą w Hajdukach Nyskich (gm. Nysa, opolskie), będącą jedną z najstarszych i najgrubszych przedstawicielek tego gatunku w Polsce.

Sędziwa grusza rośnie w ogrodzie posesji nr 38 i jest doskonale widoczna z drogi.

GPS  N 50°25′42.18″ , E 17°21′37.60″

Drzewo jest pomnikiem przyrody od 2008 r. Jej obwód wynosi 323 cm, wysokość 10 m.

Grusza została opisana przez C. Pacyniaka w książce „Najstarsze drzewa w Polsce”, Warszawa 1992 r., zmierzony wówczas obwód wynosił 287 cm, wysokość 12 m. Obliczony wtedy przez autora publikacji wiek to 157 lat (1984 r.), więc obecnie grusza liczy sobie 190 lat.

Pień tego drzewa charakteryzuje się silnym skrętem włókien, wewnątrz znajduje się rozległy ubytek kominowy sięgający ziemi, odsłaniający się w miejscu rozgałęzienia.

Mimo sędziwego wieku grusza nadal obficie owocuje, dając smaczne owoce (autor tego artykułu osobiście próbował smaku).

Obecność pomnikowej gruszy zainspirowała mieszkańców Hajduk Nyskich do organizowania „Święta Gruszy” – imprezy promującej wieś i lokalne potrawy z gruszek.