Pomniki przyrody w gminie Turawa (opolskie).

Gmina Turawa położona jest w centralnej części województwa opolskiego, na północny – wschód od miasta Opole. W strukturze użytkowania gruntów przeważają lasy (52%), 30% stanowią użytki rolne, jednak gmina Turawa najbardziej znana jest ze znajdujących się na jej terenie zbiorników wodnych. Największe z nich – Jezioro Turawskie Duże posiada powierzchnię aż 24 km².

Siedzibą władz gminnych jest wieś Turawa, z charakterystycznym budynkiem pałacu z XVIII w. (ul. Kościuszki).

Obok pałacu rośnie okazały jesion wyniosły, w niektórych publikacjach opisywany jako pomnikowy.

W rzeczywistości pomnikowe drzewa rosną w rozległym założeniu parkowym, ok. 500 m na południowy – wschód od pałacu. W zaniedbanym parku (chociaż ostatnio niemiłosiernie przetrzebionym) najłatwiej chyba odnaleźć pomnikowy okaz dębu szypułkowego.

Drzewo mierzy w obwodzie 340 cm, wysokość dębu 22 m, wiek ok. 200 lat.

W pobliżu rosną 2 pomnikowe jesiony wyniosłe: jeden o prostym pniu, drugi dość mocno pochylony. Obwód grubszego okazu wynosi 462 cm, wysokość drzewa 24 m, wiek ok. 200 lat.

Pomnikowa lipa rośnie w innej części parku, w pobliżu ogrodzenia ośrodka wypoczynkowego. Okaz mierzy 573 cm w obwodzie, wysokość lipy 29 m, wiek ok. 200 lat.

Obok znajduje się druga lipa o nietypowym pniu, powstałym prawdopodobnie ze zrośnięcia dwóch drzew.

Dość trudny do odnalezienia (szczególnie w sezonie wegetacyjnym) jest pomnikowy dąb rosnący na terenie leśnym k. Turawy (oddz. 136c), po prawej stronie Kanału Trzęsińskiego.

Drzewo mierzy w obwodzie 591 cm, wysokość okazu 29 m, wiek 400 lat.

Ponad 400 lat liczy już sobie najstarszy w Polsce dąb bezszypułkowy o nazwie „Klemens”, rosnący przy drodze Turawa – Rzędów. Opisałem go dokładnie w poprzednim artykule.

Liczna grupa pomnikowych drzew znajduje się we wsi Bierdzany, w północnej części gminy. Sędziwe dęby w wieku ok. 250 lat otaczają drewniany kościół p.w. Jadwigi Śląskiej. Informacje na tablicy przykościelnej o 600 – letnich okazach są znacznie przesadzone, dęby w tym wieku mają w obwodzie 800 – 900 cm (te przy kościele nie przekraczają 600 cm).

W niewielkim parku naprzeciw kościoła rośnie pojedynczy okaz dębu szypułkowego o statusie pomnika przyrody. Jego obwód wynosi 264 cm, wysokość 24 m.

Ponadto cztery pomnikowe lipy figurują w rejestrze pomników przyrody. W rzeczywistości pozostały chyba tylko dwie, pozostałe zostały wycięte. Lipa na zdjęciu poniżej mierzy w obwodzie 374 cm,

Piękny okaz pomnikowego dębu rośnie przy drodze nr 463, ok. 150 m na południe od kościoła. Drzewo mierzy w obwodzie 500 cm, wysokość dębu 18 m, wiek ok. 250 lat.

Ostanie pomnikowe drzewo w Bierdzanach – lipa drobnolistna o obwodzie 277 cm – rośnie na pagórku, po prawej stronie drogi 45 w kierunku Kluczborka, niecałe 500 m za rondem.

Pomnikowy dąb o obwodzie 450 cm rośnie przy drodze gruntowej biegnącej pomiędzy wałem przeciwpowodziowym a kanałem Małej Panwi, ok. 300 m na północ od huty szkła w miejscowości Jedlice.

W pobliżu rośnie równie okazały dąb. W okolicy, na obu brzegach kanału, znajduje się wiele dębów o walorach pomnikowych.

Pomnikiem przyrody nieożywionej w gminie Turawa jest głaz narzutowy o obwodzie 520 cm, leżący pomiędzy Zbiornikiem Turawskim a Jeziorem Średnim. Szczegółowy opis i zdjęcia w artykule „Pomnikowy głaz w gminie Turawa„.

Pomniki przyrody w Leśniczówce (gm. Lewin Brzeski, opolskie).

Leśniczówka to niewielka miejscowość w gminie Lewin Brzeski (pow. brzeski, opolskie) położona przy drodze krajowej 94, między Łosiowem a Lewinem Brzeskim. Miejscowość powstała w latach pięćdziesiątych jako zaplecze Państwowego Gospodarstwa Rolnego. Wieś jest bogata w ciekawostki przyrodnicze, pomnikami przyrody są tu dwa potężne dęby szypułkowe oraz aleja dębowo – lipowa.

Pierwszy pomnikowy dąb rośnie 15 m od budynku nr 6. Aby do niego trafić należy skręcić w drogę gruntową, odbijającą od głównej szosy na wysokości stacji paliw (obok krzyża).

GPS N 50°46′38.3″ , E 17°36′04.2″

Okaz mierzy w obwodzie 490 cm, wysokość drzewa 21.5 m, wiek ok. 220 lat.

W pobliżu (na skraju lasu, ok. 100 m od szosy 94) rośnie drugi pomnikowy dąb.

GPS N 50°46′36.3″ , E 17°36′04.6″

Jego obwód pierśnicowy wynosi 540 cm, wysokość okazu 28,5 m, wiek ok. 225 lat.

Skręcamy za drugim pomnikowym dębem w prawo, następnie jedziemy ok. 550 m gruntową drogą do widocznej już z daleka pomnikowej alei.

GPS N 50°46′36.9″ , E 17°35′34.8″ (początek alei)

Aleja została nazwana imieniem lokalnej poetki – Ireny Zajączkiewicz – Dudek. Ochroną pomnikową objęto 30 szt. dębów szypułkowych oraz 10 lip drobnolistnych.

Obwód pni okazów znajdujących się w alei zawiera się w przedziale 250 – 350 cm, średnia wysokość drzew 22 m, wiek powyżej 100 lat.

W końcowej części aleję przecina niewielki potok (Cięcina).

Aleja kończy się tuż obok przejazdu kolejowego na ruchliwej linii Wrocław – Opole.