Dęby: Mieszko i Przemko w Kończycach Wielkich (gm. Hażlach, śląskie).

W poprzednim artykule pisałem o najgrubszym i najstarszym buku pospolitym znajdującym się w województwie śląskim. Dzisiejszy wpis dotyczy innego, rekordowego śląskiego drzewa. Mowa tu o ogromnym dębie szypułkowym o nazwie „Mieszko”, rosnącego (w towarzystwie drugiego pomnikowego dębu „Przemko”) w Kończycach Wielkich, w gminie Hażlach (pow. cieszyński, śląskie). Ciekawym zabytkiem w tej miejscowości jest barokowo – klasycystyczny pałac, wybudowany przez Jerzego Fryderyka Wilczka na przełomie XVII i XVIII w., przebudowany w wieku XIX. Od 2007 r. obiekt należy do prywatnych właścicieli.

Wokół budowli powstał angielski park krajobrazowy z drzewostanem złożonym z rodzimych gatunków.

Na skraju tego parku, przy ulicy Dolnej, zlokalizowane są dwa wymienione wcześniej wspaniałe dęby. Dojazd do pomnikowych okazów jest nieco skomplikowany, ustawione na skrzyżowaniach we wsi drogowskazy ułatwiają ich odnalezienie.

GPS N 49°50’20.1″ , E 18°38’28.6″

Sędziwe drzewa rosną tuż przy drodze, na zboczu opadającym do pobliskiej rzeki Piotrówki.

Sędziwe drzewa otoczono płotem, wykonano schodki ułatwiające zejście, ustawiono stół z dwoma ławkami z wyrzeźbionymi imionami drzew. Obok miejsca odpoczynku posadowiono tablicę opisującą okazy, jednak zawarte na niej informacje zawyżają wiek, wysokość, jak i obwód okazów.

Grubszy dąb – „Mieszko” mierzy w obwodzie 856 cm, wysokość drzewa 30 m, szacunkowy wiek 400 – 600 lat. To najgrubsze i najstarsze drzewo tego gatunku w województwie śląskim, jego obwód lokuje go w pierwszej dwudziestce najokazalszych dębów szypułkowych w Polsce.

Od strony południowej „Mieszko” wykształcił potężne napływy korzeniowe.

Dolna część pnia „Mieszka” jest wewnątrz pusta. Od strony północnej widoczny jest podłużny ubytek, z którego wyrastają grzyby.

Dąb „Przemko” mierzy w obwodzie 547 cm, wysokość drzewa 29 metrów, szacunkowy wiek 300 – 350 lat. Na drzewie wisi drewniana, wiekowa kapliczka.

Kończyce Wielkie - dąb Przemkopień dębu Przemko

W przypałacowym parku i jego najbliższych okolicach rośnie jeszcze kilka innych pomnikowych dębów. Niestety, nie miałem czasu ich wszystkich odnaleźć. Poniżej okaz rosnący przy ul. Zamkowej.

Pomnikowe dęby w Górecku Kościelnym (gm. Józefów, lubelskie).

Górecko Kościelne to niewielka wieś otoczona lasami Puszczy Solskiej, leżąca na pograniczu Roztocza Środkowego i Równiny Biłgorajskiej (pow. biłgorajski, gmina Józefów). Miejscowość jest zagospodarowana turystycznie, znajduje się tu węzeł pieszych i rowerowych szlaków turystycznych. Przy głównej drodze stoi drewniany (modrzewiowy) kościół parafialny pw. św. Stanisława z XVIII w., naprzeciw cmentarz z grobami żołnierzy z 1939 r.

Ponadto warto zobaczyć jeszcze dwie zabytkowe kaplice, trafimy do nich kierowani szlakiem lub drogowskazami.

Pierwsza kaplica nieprzypadkowo została nazwana „Pod dębami”, w jej najbliższym sąsiedztwie rosną dwa okazałe dęby szypułkowe, chronione jako pomniki przyrody. Łącznie na trasie miedzy kościołem a rzeką Szum znajduje się 6 pomnikowych dębów, o obwodach 440 – 758 cm.

Nawet uschnięty dąb nadal wywiera spore wrażenie.

Kolejne dęby nieprzerwanie przyciągają uwagę swym majestatem. Wiek i grzyby rozkładające tkankę drzewną wycisnęły na nich swoje piętno – potężne dziuple w pniach, ubytki w miejscu dawnych konarów.

Jeden dąb z tabliczką „Pomnik Przyrody” ukrywa się w kępie krzaków.

Najgrubszy pomnikowy dąb rośnie 100 m od brzegu rzeki. Jego obwód wynosi 758 cm, wysokość 24 m, szacunkowy wiek ok. 400 lat.

Tuż poniżej monumentalnego dębu znajduje się „Kapliczka na Wodzie” i mostek na rzece Szum.