Park Staszica w Łodzi.

Na terenie miasta Łodzi zlokalizowanych jest 39 parków miejskich (w tym 12 zabytkowych), o łącznej powierzchni ponad 500 ha. Najstarszy łódzki park – „Źródliska” został założony w 1840 r., pozostałe powstały pod koniec XIX w. i na początku XX w. Opisywany w dzisiejszym artykule park Staszica powstał w latach 1899-1901, jako czwarty w Łodzi ogród miejski. W obecnej formie posiada powierzchnię nieco ponad 4 ha, ograniczony jest ulicami: Uniwersytecką, Narutowicza, Wierzbową, Jaracza.

Nazwa parku nawiązuje do pomnika Stanisława Staszica ustawionego na skraju zadrzewienia, od strony ul. Narutowicza.

Wejścia do parku ozdobione są charakterystycznymi, betonowymi elementami dekoracyjnymi.

Drzewostan parku o przewadze drzew liściastych daje dużo cienia, miejscami panuje wręcz półmrok. Po zewnętrznych częściach parku poprowadzono proste ścieżki, obsadzone równymi rzędami drzew. Niezadrzewione połacie uformowano w formie trawników, parterów kwiatowych; jest też sadzawka o betonowych brzegach.

Ochroną pomnikową w Parku Staszica objęto 5 okazów drzew. Chyba najciekawszy jest klon jawor rosnący w pobliżu stawu.

Drzewo tuż nad ziemią rozwidla się na kilka grubych konarów.

Kilkanaście metrów obok pomnikowy rośnie klon pospolity o obwodzie pnia 310 cm.

Przy jednej z alejek rośnie buk pospolity w rzadkiej odmianie Pendula. Jego zwisające gałęzie sięgają do samej ziemi.

Obwód pnia pomnikowego buka wynosi 190 cm, wysokość drzewa 15 m.

Jeszcze jeden pomnikowy klon jawor rośnie w centralnej części parku. Jego pień o obwodzie 255 cm ukryty jest w gęstych krzakach.

W pobliżu rośnie kasztanowiec biały o statusie pomnika przyrody.

Drzewo posiada uszkodzony pień o obwodzie 225 cm, wysokość okazu to 22 m.

Pomnikami przyrody nieożywionej w Parku Staszica są 2 głazy narzutowe: granitowy o obwodzie 585 cm i gnejsowy o obwodzie 480 cm. Opiszę je dokładniej w następnym artykule.

Ulica Wojska Polskiego w Szczawnie – Zdroju.

Wśród dolnośląskich miast, najliczniejszą grupą pomników przyrody mogą się pochwalić te największe. Prym wiedzie tu Wrocław – ponad 110 pojedynczych lub grupowych pomników przyrody, Legnica – prawie 80, Wałbrzych – ponad 60, Świdnica – ok. 50; ok. 30 jest  w Bolesławcu, Lubiniu i Głogowie. Od tego schematu zdecydowanie odbiega Szczawno – Zdrój – to niewielkie uzdrowiskowe miasto (5,5 tys. mieszkańców), liczbą pomnikowych drzew może śmiało konkurować z Wrocławiem. Wzdłuż jednej ulicy Szczawna – Zdroju – Wojska Polskiego – rośnie więcej pomników przyrody, niż w niejednej dużej, dolnośląskiej gminie.

Spacer ulicą Wojska Polskiego w Szczawnie – Zdroju rozpoczniemy od skrzyżowania z ul. Kolejową. W pobliżu znajduje się kościół, po drugiej stronie ul. Kolejowej róg Parku Szwedzkiego, a my wzdłuż parkingu piękną aleją wysadzaną kasztanowcami, z za których wyłania się potężna bryła Sanatorium Uzdrowiskowego nr 1 (dawny Grand Hotel).

Mijając gmach sanatorium, możemy podziwiać pomnikowy okaz dębu szypułkowego, rosnącego na skarpie, tuż przy schodkach.

Dąb mierzy 339 cm w obwodzie, wysokość drzewa 24 metry.

Drugi pomnikowy okaz dębu szypułkowego rośnie kilka metrów od ogrodzenia terenu sanatorium.

Drzewo mierzy w pierśnicy 354 cm, wysokość dębu 26 metrów.

Obok znajduje się bardzo fotogeniczna grupa 4 pomnikowych buków pospolitych, o obwodach 470, 450, 315, 308 cm i wysokości 29 metrów.

Z alejki biegnącej przy pomnikowych bukach możemy podziwiać całą sylwetkę Sanatorium nr 1.

Schodząc dalej w dół ulicą Wojska Polskiego mijamy po prawej 2 pomnikowe okazy robinii białej, niestety dość mocno uszkodzone.

Uchwała nr III/6/14 Rady Miejskiej w Szczawnie – Zdroju z dnia 22.12.2014 r. znosi ochronę pomnikową z okazu robinii białej o pojedynczym pniu (obwód 283 cm).

Bardziej okazała jest robinia o formie wielopiennej (250+293+242 cm).

Nieco niżej, przy skrzyżowaniu z ul. T. Kościuszki, znajduje się zdrojowa Pijalnia Wód Mineralnych.

Druga strona ul. Wojska Polskiego również obfituje w pomnikowe drzewa. W centralnej części skwerku naprzeciw posesji nr 2 rośnie pomnikowy klon jawor o obwodzie 254 cm.

Kilkanaście metrów na prawo od jawora możemy podziwiać pomnikowy jesion wyniosły o obwodzie 335 cm i wysokości 24 metry.

Przy schodkach, bliżej sanatorium „Młynarz”, rośnie mocno uszkodzony jarząb szwedzki (obwód 120 cm).

Uchwała nr  XXIII/42/16 Rady Miejskiej w Szczawnie – Zdroju z dnia 27 czerwca 2016 r. pozbawia to drzewo statusu pomnika przyrody.

W pobliżu, w grupie drzew po lewej stronie, rosną dwa kolejne pomniki przyrody: buk pospolity (obwód 239 cm) oraz klon jawor (obwód 220 cm).

Po lewej stronie sanatorium „Młynarz” rośnie wielopienny okaz cisa pospolitego o obwodzie 57+177+100 cm i wysokości 10,5 metra.

Przy ścianie bocznej sanatorium „Młynarz” zlokalizowany jest kolejny, pomnikowy okaz buka pospolitego o obwodzie 239 cm.

W pobliżu, na środku niewielkiego placu, rośnie pomnikowy klon jawor o obwodzie 292 cm.

Na tyłach sanatorium „Młynarz”, przy samym ogrodzeniu, rośnie pomnikowy klon pospolity o obwodzie 254 cm.

Drugi pomnikowy okaz klonu pospolitego rośnie na skwerze przed biblioteką.

Drzewo mierzy 350 cm w obwodzie, wysokość klonu 23 metry.

Przy ogrodzeniu, pomiędzy biblioteką a sanatorium „Dąbrówka”, można podziwiać potężny, pomnikowy buk pospolity o obwodzie 415 cm.

Na terenie sanatorium „Dąbrówka ” rosną jeszcze dwa pomnikowe buki (381 i 390 cm) oraz lipa drobnolistna (327 cm), niestety drzewa te nie zostały oznakowane tabliczkami.

Z okazu buka o obwodzie 390 cm zniesiono ochronę pomnikową (Uchwała nr III/6/14 Rady Miejskiej w Szczawnie – Zdroju z dnia 22.12.2014 r.)

Lipę drobnolistną również pozbawiono statusu pomnika przyrody (Uchwała nr III/7/14 Rady Miejskiej w Szczawnie – Zdroju z dnia 22.12.2014 r.).