Pomniki przyrody w gminie Turawa (opolskie).

Gmina Turawa położona jest w centralnej części województwa opolskiego, na północny – wschód od miasta Opole. W strukturze użytkowania gruntów przeważają lasy (52%), 30% stanowią użytki rolne, jednak gmina Turawa najbardziej znana jest ze znajdujących się na jej terenie zbiorników wodnych. Największe z nich – Jezioro Turawskie Duże posiada powierzchnię aż 24 km².

Siedzibą władz gminnych jest wieś Turawa, z charakterystycznym budynkiem pałacu z XVIII w. (ul. Kościuszki).

Obok pałacu rośnie okazały jesion wyniosły, w niektórych publikacjach opisywany jako pomnikowy.

W rzeczywistości pomnikowe drzewa rosną w rozległym założeniu parkowym, ok. 500 m na południowy – wschód od pałacu. W zaniedbanym parku (chociaż ostatnio niemiłosiernie przetrzebionym) najłatwiej chyba odnaleźć pomnikowy okaz dębu szypułkowego.

Drzewo mierzy w obwodzie 340 cm, wysokość dębu 22 m, wiek ok. 200 lat.

W pobliżu rosną 2 pomnikowe jesiony wyniosłe: jeden o prostym pniu, drugi dość mocno pochylony. Obwód grubszego okazu wynosi 462 cm, wysokość drzewa 24 m, wiek ok. 200 lat.

Pomnikowa lipa rośnie w innej części parku, w pobliżu ogrodzenia ośrodka wypoczynkowego. Okaz mierzy 573 cm w obwodzie, wysokość lipy 29 m, wiek ok. 200 lat.

Obok znajduje się druga lipa o nietypowym pniu, powstałym prawdopodobnie ze zrośnięcia dwóch drzew.

Dość trudny do odnalezienia (szczególnie w sezonie wegetacyjnym) jest pomnikowy dąb rosnący na terenie leśnym k. Turawy (oddz. 136c), po prawej stronie Kanału Trzęsińskiego.

Drzewo mierzy w obwodzie 591 cm, wysokość okazu 29 m, wiek 400 lat.

Ponad 400 lat liczy już sobie najstarszy w Polsce dąb bezszypułkowy o nazwie „Klemens”, rosnący przy drodze Turawa – Rzędów. Opisałem go dokładnie w poprzednim artykule.

Liczna grupa pomnikowych drzew znajduje się we wsi Bierdzany, w północnej części gminy. Sędziwe dęby w wieku ok. 250 lat otaczają drewniany kościół p.w. Jadwigi Śląskiej. Informacje na tablicy przykościelnej o 600 – letnich okazach są znacznie przesadzone, dęby w tym wieku mają w obwodzie 800 – 900 cm (te przy kościele nie przekraczają 600 cm).

W niewielkim parku naprzeciw kościoła rośnie pojedynczy okaz dębu szypułkowego o statusie pomnika przyrody. Jego obwód wynosi 264 cm, wysokość 24 m.

Ponadto cztery pomnikowe lipy figurują w rejestrze pomników przyrody. W rzeczywistości pozostały chyba tylko dwie, pozostałe zostały wycięte. Lipa na zdjęciu poniżej mierzy w obwodzie 374 cm,

Piękny okaz pomnikowego dębu rośnie przy drodze nr 463, ok. 150 m na południe od kościoła. Drzewo mierzy w obwodzie 500 cm, wysokość dębu 18 m, wiek ok. 250 lat.

Ostanie pomnikowe drzewo w Bierdzanach – lipa drobnolistna o obwodzie 277 cm – rośnie na pagórku, po prawej stronie drogi 45 w kierunku Kluczborka, niecałe 500 m za rondem.

Pomnikowy dąb o obwodzie 450 cm rośnie przy drodze gruntowej biegnącej pomiędzy wałem przeciwpowodziowym a kanałem Małej Panwi, ok. 300 m na północ od huty szkła w miejscowości Jedlice.

W pobliżu rośnie równie okazały dąb. W okolicy, na obu brzegach kanału, znajduje się wiele dębów o walorach pomnikowych.

Pomnikiem przyrody nieożywionej w gminie Turawa jest głaz narzutowy o obwodzie 520 cm, leżący pomiędzy Zbiornikiem Turawskim a Jeziorem Średnim. Szczegółowy opis i zdjęcia w artykule „Pomnikowy głaz w gminie Turawa„.

Zabytkowy park w Łosiowie (gm. Lewin Brzeski, opolskie).

Łosiów to największa wieś powiatu brzeskiego (gm. Lewin Brzeski, opolskie), położona 11 km na południe od Brzegu. Cennym zabytkiem Łosiowa jest zlokalizowany w zachodniej części wsi pałac z przełomu XIX i XX w., administrowany przez Opolski Ośrodek Doradztwa Rolniczego (OODR, ul. Główna 1). Więcej o pałacu oraz zdjęcia z jego wnętrz tutaj.

Pałac otacza zabytkowy park o powierzchni 5.24 ha, z wieloma rzadkimi gatunkami drzew. Ochroną pomnikową w parku objęto 19 egzemplarzy drzew. Najcenniejsze okazy otoczono płotkiem, na którym powieszono tablicę z opisem gatunku.

Pomnikowy okaz żywotnika olbrzymiego rośnie tuż przed południową fasadą pałacu.

Drzewo mierzy 331 m w obwodzie, wysokość okazu 24 m, wiek ok. 200 lat.

W pobliżu rośnie nieoznakowana 120-letnia lipa drobnolistna o obwodzie 370 cm i wysokości 24 m.

W północno – wschodniej części parku rośnie mocno uszkodzona lipa drobnolistna o obwodzie 427 cm i wieku 170 lat.

W północno – wschodnim narożniku rosną dwa pomnikowe dęby szypułkowe o obwodach 294 i 290 cm.

We wschodniej części parku rośnie pomnikowy okaz orzecha czarnego.

Drzewo mierzy w obwodzie 327 cm, wysokość orzecha 33.5 m. Mimo sędziwego wieku (200 lat) nadal owocuje.

Po lewej stronie alei prowadzącej od budynku OODR- u do pałacu rośnie trójpniowy okaz magnolii drzewiastej.

Obwody pni wynoszą 165,181,181, wysokość drzewa 20 m, wiek ok. 120 lat.

Za magnolią rośnie pomnikowy buk pospolity o czerwonych liściach. Obwód pnia wynosi 315 cm, wysokość drzewa 18 metrów.

Przy głównej alei rośnie również pomnikowa lipa szerokolistna.

Obwód pierśnicowy lipy wynosi 513 cm, wysokość drzewa 24 m, wiek ok. 242 lat. Na jednym z dolnych konarów można się dopatrzeć głowy „łosiowskiego łosia”.

W pobliżu lipy znajduje się grupa 4 pomnikowych cisów pospolitych.

Obwody pni poszczególnych okazów wynoszą: 183, 238, 267,190 cm. Wysokość cisów 12,5 m, wiek ok. 200 lat.

Platan klonolistny to gatunek typowo parkowy. Nie mogło go zabraknąć w założeniu pałacowo – parkowym w Łosiowie. Tutejszy platan ma ok. 180 lat, pień o obwodzie 440 cm, wysokość drzewa – 30 m.

Obok platana rośnie kolejny pomnikowy dąb. Brak na nim tabliczki.

Spacerując w kierunku północnej części parku natkniemy się na pomnikowy okaz igliczni trójcierniowej. Drzewo uległo obłamaniu i pozbawione jest korony, niemniej żyje i nadal owocuje. Na ziemi, pod nielicznymi gałęziami można odnaleźć charakterystyczne,  długie strąki.

Obwód pnia pomnikowej igliczni wynosi 265 cm, wiek drzewa 301 lat.

W północno – zachodniej części parku, tuż przy ogrodzeniu, rośnie pomnikowy klon polny o obwodzie 277 cm.

Obok klonu rośnie okazała, choć mocno uszkodzona lipa drobnolistna.

Pomnikiem przyrody nieożywionej w parku w Łosiowie jest głaz narzutowy –  Łosiowski Kamień. Opisałem go dokładnie w poprzednim artykule.